اگرچه مرحوم محمد ارجمند کرمانی با ارائه قالی های‌ منحصربه‌فرد خود به بازارهای جهانی، عنوان پرافتخار «سلطان فرش» را از بین تمامی قالیبافان مشهور ایران، به‌ خود اختصاص داد و فرش کرمان را از حیث کیفیت، شهره‌ خاص و عام نمود، لکن شهر کرمان سلطان فرش‌ دیگری هم داشت که با عرضه‌ گسترده قالی‌کرمان به خارج از کشور، با صدور قالی های نفیس خود، نام‌ کرمان را از شرقی‌ترین کشور دنیا یعنی چین تا غربی‌ترین قاره کره خاکی یعنی آمریکا، پرآوازه ساخته‌ بود؛ و او کسی نبود جز مرحوم میرزا مصطفی کمال که‌ بی‌شک پرداختن به خلاصه‌ای از زندگی و فعالیت‌های‌ تجاری این انسان موفق برای مردم فرهنگ دوست‌ میهن مان خالی از لطف نخواهد بود.

میرزا مصطفی کمال ، در عثمانی (ترکیه امروزی) بدنیا آمد، لکن در دوران کودکی، به دلیل کشتار ارامنه این کشور که توسط سلطان عبد الحمید، پادشاه وقت عثمانی صورت گرفت،  به اتفاق چند تن از خویشان خود به ایران پناه آورد و در کالج اصفهان مشغول به تحصیل شد. بعد از پایان تحصیلات و درست در عنفوان جوانی به دلایل نامعلومی به کرمان کوچ کرد و از این تاریخ تا پایان عمر در این شهر ساکن گردید.

اما آنچه که لیاقت و شایستگی مصطفی کمال را به اثبات می‌رساند، این است که وی در منطقه‌ای توانست خود را به عنوان یکی از صاحبان‌ بزرگ صنعت قالیبافی مطرح نماید، که سابقه فرش مرغوب و بادوامش‌ به قول نویسنده کتاب «هنر و صنعت قالی در ایران» به «قبل از دوران‌ صفویه برمی‌گردد،شهری که در زمان این سلسله نیز،یکی از مراکز بزرگ قالیبافی ایران محسوب می شد.

بهر حال میرزا مصطفی کمال را بایستی یکی از قالیبافانی دانست که‌ در توسعه صنعت فرش کرمان و اشاعه شهرت و معروفیت آن به خارج‌ از کشور، نقش به سزایی داشته  است.  کارگاه‌های قالیبافی مصطفی کمال، در شهر کرمان، تولیدات مرغوب‌ خود را در عدل‌بندی‌های انبوه، به وسیله شتر به بندرعباس و از آنجا از طریق کشتی، روانه بندر نیویورک در کشور آمریکا می‌ساخته است؛ که‌ همین تجارت انبوه و صادرات بی‌وقفه فرش های مصطفی کمال به‌ خارج از کشور، بالاخص آمریکا بود که موجب گردید در آغاز قرن بیستم،قالی کرمان را سراسر جهان آن روز بشناسند و کرمان یکی از بزرگترین مراکز قالیبافی جهان نام بگیرد. با استناد به اسناد و مدارک موجود در سازمان اسناد ملی کرمان، چنین درمی‌یابیم که مصطفی کمال،مدتی قبل از سال ۱۲۹۰ هجری‌ شمسی،در کرمان اقدام به راه اندازی کارگاه‌های‌ قالیبافی نمود و با گذشت زمان‌ به گسترش و توسعه آنها همت گمارد و موفق شد در مدت اندکی، شرکت قالیبافی بزرگی را با عنوان «طاوشانجیان»راه اندازی کند و توجه تجار بزرگ فرش دنیا را به خود جلب نماید.

و امروز ما شاهدیم که مردم کرمان از مردان خلاق و پرتلاشی چون مرحوم مصطفی کمال به عنوان یکی از کسانی که موجبات شکوه و شهرت جهانی قالی کرمان‌ را فراهم آوردند و با هنر منحصربه‌فرد خود، بر لوح زرین‌ افتخارات بی‌شمار مردم این دیار، نقش ‌و نگاری‌ جادوئی پدید آوردند، به نیکی یاد می‌کنند، لکن، این پایان‌ حکایت قالی کرمان نیست، چرا که محققان و متخصصان‌ بزرگ قالی دنیا براین عقیده‌اند که «نفیس‌ترین و ظریف‌ترین قالی ایران یا بهتر بگوئیم قالی دنیا در شهر کرمان تهیه می‌شود…به این ترتیب می‌توان با اطمینان خاطر، نشان افتخار را به قالیبافان کرمان اعطا کرد.

و بالاخره مصطفی کمال،یکی از جمله قالیبافان و تجار معروف فرش کرمان در سال ۱۳۳۰ در تهران دارفانی را وداع گفت‌ و در جوار حرم مطهر حضرت عبد العظیم به خاک سپرده شد.
|

متن کامل زندگینامه میرزا مصطفی کمال، سلطان تجارت فرش کرمان 

نوشته شده توسط بابک افشار

اساتید فرش و صنایع دستی کرمان | یادنگار |
۳۱ تیر ۱۳۹۳ ساعت ۱۱:۱۹

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

صفحه ما در فیس بوک اشتراک گذاری شاتا