نقش زنان در رونق بازار صنایع دستی چیست؟

صنایع دستی بخشی از هنر و صنعت ملت هاست که به علت برخورداری از ارزش های فرهنگی و هنری و ذوق و اندیشه در تولید، علاوه بر جنبه های مصرفی، دارای ارزش های هنری و ظرفیت های ویژه صادراتی است. یکی از مهم ترین دستاوردهایی که صنایع دستی می تواند برای کشورهای در حال توسعه به ارمغان آورد، رویش و توسعه اقتصادی است. توسعه اقتصادی گام نخست برای دستیابی به سایر ابعاد توسعه نظیر توسعه اجتماعی و فرهنگی است. ایران یکی از کشورهای اصلی تولید کننده محصولات صنایع دستی در جهان محسوب می شود و از نظر تنوع محصولات رتبه اول جهان را داراست. در حقیقت تولید صنایع دستی از نظر نیاز نداشتن به سرمایه گذاری زیاد و فناوری پیچیده و داشتن قابلیت های صادراتی و درآمد بالا در سال های اخیر بیش ترین حجم ایجاد اشتغال را در کشور به خود اختصاص داده است و مهم ترین محصول صادراتی غیرنفتی بشمار می رود.
نقش صنایع دستی در افزایش درآمد سرانه
امروزه در بین کشورهای مختلف، تلاش برای ازدیاد درآمد سرانه به صورت رقابتی پایان ناپذیر در،مده است و چنین به نظر می رسد که اگر کشورهای جهان سوم بتوانند همین فاصله و شکاف کنونی ایجاد شده بین خود و کشورهای پیشرفته را حفظ کنند، در برنامه های خود بسیار موفق بوده اند. از این رو تردیدی نیست که هر عاملی که به افزایش درآمد سرانه کشورهای در حال توسعه کمک کند در خوراهمیت است و صنایع دستی به عنوان وسیله ای ارزشمند در راه رسیدن به درآمد سرانه بالا قابل توجه است.
نقش صنایع دستی در تولید ملی
از آن جا که صنایع دستی متکی به منابع داخلی است، طبعا هرگونه افزایش و میزان تولید و فروش فراورده های دستی، اثر مستقیم در ازدیاد تولید ناخالص ملی دارد. امروزه برخی از کشورهای در حال توسعه صاحب صنایع دستی به جای صدور مواد خام مانند چوب، پنبه، پشم، پوست و دیگر مواد، تلاش می کنند که آن ها را به محصولاتی تبدیل کنند که در تولید آن مهارت دارند و فراورده های تولید شده را که دارای ارزش افزوده بالاست به کشورهای دیگر، به ویژه کشورهای پیشرفته، عرضه کنند. بخش صنایع دستی از طریق دستیابی به ارز خارجی، ایجاد شغل و رشد اقتصادی پایدار می توان تأثیر اساسی بر اقتصاد ملی داشته باشد، این فرصتی است برای جایگزین کردن واردات از کشورهای دیگر که بازار را احاطه کرده اند، اما نماینده فرهنگ بومی آن کشور نیستند و عموماً کمکی به اقتصاد آن نمی کنند.
نقش صنایع دستی در توسعه صادرات
از جمله شاخص های کشورهای توسعه نیافته، اقتصاد تک محصولی و یا اتکا به چند قلم محصول اندک صادراتی است، ضمن این که اکثر این کشورها بیشتر صادر کننده مواد خامی مانند نفت، پشم، پنبه و مس و اقلامی نظیر اینها هستند. متأسفانه تجربه بدست آمده از بازرگانی بین المللی نشان داده است، حتی با اندگی کاهش در بهای جهانی این مواد، یکباره حیات اقتصادی آن ها تهدید شده و گاه رو به نابودی می رود. از طرفی بنیان اقتصادی کشورهای در حال توسعه به گونه ای است که برای اجرای برنامه های توسعه اقتصادی و اجتماعی و حتی در مواردی برای حداقل تأمین نیازهای خود به ارز احتیاج دارند و این امر در گرو امکان صدور مواد اولیه و محصولات شان به خارج است، بنابراین توسعه صادرات بر پایه صنایع دستی علاوه بر ارز آوری می تواند برای موارد بحرانی در این کشورها راهگشا باشد.
نقش زنان در فعالیت اقتصادی و اجتماعی
به دنبال انقلاب صنعتی که در غرب اتفاق افتاد، مسائل جدیدی مطرح شد که یکی از آن ها تبلیغ جهت اشتغال در خارج از خانه بود، کارخانه داران و سرمایه داران به دلیل دستمزد کمتر زنان از آن ها دعوت کردند تا مشغول به کار شوند و برای جلب نظر آنها سروصدای زیادی پیرامون حقوق زنان به راه انداختند و خواستار حق مالکیت زن نسبت به درآمد و اموال خود شدند. آن ها برای این که مادران به خاطر تنها ماندن فرزندان کوچک خود از کار بیرون از خانه صرف نظر نکنند مهدکودک، شیرخوارگاه و … تأسیس کردند تا مادران با خیالی آسوده در محیط کار حاضر شوند. بر اثر این تبلیغات، زنان زیادی وارد بازار کار شدند و تا به امروز نیز این روند ادامه یافته است. ایرانی که زنان در آن شاید کمتر به اشتغال فکر می کردند و بنابر شرایط حاکم بیشتر در خانه بودند. اما تلاش جامعه برای پیشرفت، تخصصی شدن مشاغل و به وجود آمدن نقش های جدیدتر اقتضا می کرد که زنان ایرانی هم وارد دنیای اشتغال شوند. بررسی اشتغال زنان ایرانی در طول تاریخ نشان می دهد در دوره ای زنان ایران بسیار خوش درخشیدند، در دوره ای پس رفت داشتند و در دوره ای هم در به دست آوردن سهم اشتغال این کشور متوقف شد.
نقش زنان در رونق صنایع دستی
در این میان، نقش زنان در ماندگاری، توسعه و رونق رشته های صنایع دستی قابل توجه و ستودنی است. می توان همواره بازتاب سلیقه و ظرافت روحی زنان ایرانی را به عنوان طراحان و تولید کنندگان محصولات صنایع دستی، در محصولات متنوع تولید شده مشاهده کرد. زنان ایرانی دست کم تولید کننده نیمی از محصولات صنایع دستی در کشورند و در این فعالیت ها مشارکت چشمگیری دارند، با این وجود جایگاه آنان در توسعه صنایع دستی به درستی شناخته نشده است و بیش تر به عنوان نیروی کار نامرئی محسوب می شوند. بخش عمده ای از محصولات صنایع دستی به دست توانای زنان ایرانی وارد بازارهای داخلی و بین المللی می شود، از این رو اعتقاد بر این است که درباره مشکلات زنان در این حوزه و فرصت های موجود آگاهی های لازم به زنان و سیاستگذاران در این زمینه داده شود و چارچوب مناسبی برای حضور مؤثر و توانمندی اقتصادی آنها شکل گیرد.
زنان و فعالیت های صنایع دستی
یکی از عوامل موثر در رونق گردشگری، صنایع دستی است. صنایع دستی بخشی از هنر و صنعت ملت هاست که به علت برخورداری از ارزش های فرهنگی و هنری و ذوق و اندیشه در تولید، علاوه بر جنبه های مصرفی دارای ارزش های هنری و ظرفیت های ویژه صادراتی است. ایران یکی از کشورهای اصلی تولید کننده محصولات صنایع دستی در جهان محسوب می شود و از نظر تنوع محصولات رتبه اول جهان را داراست. در حقیقت تولید صنایع دستی از نظر نیاز نداشتن به سرمایه گذاری زیاد و فن‌آوری پیچیده و داشتن قابلیت های صادراتی و درآمد بالادر سال های اخیر بیش ترین حجم ایجاد اشتغال را در کشور به خود اختصاص داده است و مهمترین محصول صادراتی غیرنفتی به حساب می آید. در این میان نقش زنان در ماندگاری، توسعه و رونق رشته های صنایع دستی قابل توجه و ستودنی است. می توان همواره بازتاب سلیقه و ظرافت روحی زنان ایرانی را به عنوان طراحان و تولید کنندگان محصولات صنایع دستی، در محصولات متنوع تولید شده مشاهده کرد. زنان ایرانی دست کم تولید کننده نیمی از محصولات صنایع دستی در کشورند و در این فعالیت ها مشارکت چشمگیری دارند با این وجود جایگاه آنان در توسعه صنایع دستی به درستی شناخته نشده است و بیش تر به عنوان نیروی کار نامریی محسوب می شوند. اگر با دید جنسیتی نیز بخواهیم به این موضوع نگاه کنیم، صنایع دستی از جمله صنایعی است که میزان مشارکت زنان در آن بیش از متوسط سایر صنایع است و همین امر بر اهمیت این صنایع می افزاید. مطالعات نشان می دهد که زنان مولدانی فعال بوده و در فرآیند توسعه و ایجاد ثروت در جهان سهم مهمی دارند بخصوص زنان روستایی در کشورهای در حال توسعه که در پایداری نظام اقتصادی روستایی نقش اساسی را ایفا می کنند، هم چنین بررسی ها نشان می دهد که فعالیت های زنان در صنایع دستی، قالی بافی، زیلو بافی، حصیر بافی و دیگر صنایع دستی بیش تر از فعالیت آنها در تولید محصولات غذایی بوده است و اغلب بین ۷۵ تا ۸۰ درصد افراد شاغل در بخش صنایع دستی را زنان تشکیل می دهند.
نقش زنان در توسعه صنایع دستی
نقش زنان در حفظ، احیا، ترویج و توسعه صنایع دستی کشور بسیار جدی و با اهمیت است. زنان در همه شهرها و روستاها نقش عمده ای در تولید محصولات صنایع دستی دارند و این نقش در حفظ هویت ملی، حفظ اصالت ها، صنایع دستی بومی و هنرهای سنتی کشور بسیار مهم است زیرا آنها به علت اهتمام در حفظ فرهنگ، اعتقادات و باورهای ملی و دینی بیش از دیگران در این حوزه تلاش می کنند. زنان در فعالیت های صنایع دستی مشارکت چشمگیری دارند اما به علت نبود آمار دقیق از تعداد شاغلین زن در این حوزه، هنوز جایگاه و نقش ویژه آن ها در توسعه صنایع دستی شناخته شده نیست.
و در پایان این که با توجه به جایگاه صنایع دستی به عنوان دومین عامل رشد و توسعه تولید ناخالص ملی و نیز در کناز صنعت گردشگری به عنوان مهمترین منبع رشد اقتصاد جهانی، نقش زنان شاغل در این حوزه چه در سطح جهانی و چه در سطح کشور و به تبع آن در سطح استان مازندران، بسیار درخور توجه است. اگر گفته شود بیش از نیمی از ۱۵۰ نوع رشته صنایع دستی در کشور از طرف زنان فعال است و در برخی از آنان نقش مبدع و پیشکسوت را ایفا می کنند، سخن گزافی نیست

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

صفحه ما در فیس بوک اشتراک گذاری شاتا